PRATİK
YÖN TAHMİNLERİ
Güneşle Yön Tayini : Güneşle yön tayininin en basit şekli şudur:
Ayarı doğru bir saatle işe başlanır. Önce saatimizin akrebinin güneşe doğru
tutarız. 12 sayısı ile akrebin oluşturduğu açının açı ortası bize güneyi bildiriri.
Bu kural kuzey yarımküre için geçerlidir.
Güneş ile yön bulmanın başka bir çok yöntemi vardır. Bunlardan en basit olanı
güneşin doğudan doğup batıdan battığıdır. Yine yere dik olarak çakılan bir sopanın
saat 12:00'deki gölgesi, dünyamızın kuzey yarımküresinde sopanın tam dibine
düşmez, biraz kayar. İşte sopanın dibinden biraz dışarıya olan bu gölgenin bulunduğu
yön bize kuzeyi verir Güney yarımkürede ise bunun tam tersi olur. Saat 12:00'de
ekvator da dikilen bir sopanın gölgesi olmaz.
Yıldızlarla Yön Bulma : Bilindiği gibi gökyüzünde birçok irili ufaklı
yıldız vardır. Kutup yıldızı dediğimiz ya da kuzey yıldızı dediğimiz yıldız
coğrafi sabit yıldızlardır. Yani hareket etmezler, ama dünyamız döndüğü için
bunlar hareket ediyor gibi görünür. Bu özelliklerden de yararlanılarak yön bulunabilir;
önce yere biri kısa biri uzun öyle iki sopa çakılır ki, bu iki sopanın uçları
seviyesinden bir sabit yıldız görünmelidir. Bundan sonra beklenir ve bir süre
sonra da sabit yıldızın yavaş yavaş sopaların ucundan baktığımız yönde çıkmakta
olduğu görünür. Yıldız eğer sola doğru kayarsa, baktığımız yön kuzeydir. Yaldız
sağa doğru kayarsa güney, yukarı doğru kayarsa doğu, aşağıya doğru kayarsa batı
olur. Bu yönteme sabit yılız kaymalar ile yön bulma denir.
Saat ile Yön Tayini : Yaklaşık olarak coğrafi kuzey ve güney istikametlerini
bulmak için saatten faydalanılır. Kuzey yarım kürede saatin akrebi güneşe çevrilir.
Saat 12 ile akrep arasındaki açının açıortayı güneyi ters uzantısı ise kuzeyi
gösterir. Yönün hangi ucunun kuzey olduğunu bulmak için güneşin öğleden önce
doğuda olduğu akılda tutulmalıdır.